10 علت اهميت آينده‌نگري در زندگي
دكتر بن دين/ روانشناس

دورانديشي يا احتياط، يكي از 24 توانمندي شخصي‌اي است كه به گفته مارتين سليگمن و پترسون براي روانشناسي مثبت‌گرا اساسي است. دورانديشي را اين‌چنين تعريف كرده‌اند؛ «يك جهت‌گيري شناختي براي آينده، يك نوع عقلانيت عملي و خودكنترلي است كه به طور مؤثر به دستيابي به اهداف بلندمدت فرد كمك مي‌كند.»
به نظر مي‌رسد كه در فرهنگ غربي، اين توانمندي به دليل آنكه به عنوان ترس تلقي مي‌شود، وجهه و اعتبار خوبي ندارد. اما ما در اينجا، 10 علت را ذكر مي‌كنيم تا اثبات نماييم كه دورانديشي و احتياط استحقاق داشتن يك وجهه بهتر را در بين مردم دارد.
تجربه خودم اين است كه برخي از توانمندي‌هاي مشهورتر و معتبرتر از بقيه توانمندي‌ها مشهورتر و معتبرتر از بقيه توانمندي‌ها مشهورتر و معتبرتر از بقيه توانمندي‌ها هستند. شجاعت، خردورزي و جديت توانمندي‌هايي هستند، كه در بين مردم بسيار مشهور هستند. اما همان‌طور كه اشاره شد دورانديشي كمترين توجه را بر مي‌انگيزد. يكي از مهمترين علل اين مسئله اين است كه اكثر افراد دقيقاً معنا و تأثير بالقوه اين فضيلت را درك نكرده‌اند. به هر حال ما بر اين اعتقاديم كه دورانديشي نياز به توجه بسيار بيشتري دارد و من در اينجا 10 علت را براي اثبات اين حرفم ارائه خواهم كرد:

تفاوت نگاه والدين و فرزندا به دورانديشي
گلاره خلدبرين

«اگر تو هم مثل دخترخالت پول‌ها تو جمع كرده بودي و خرج بي‌خود نكريده‌بودي، الاي يه ماشين زير پات بود.»
«آخه بچه! چقدر بگم game بازي كردن براي آدم نون و آب نمي‌شه! بشين درستو بخون كه دو روز ديگه دكتر و مهندس شي كه اگه من مردم، محتاج مردم نشي!»
«هزار بار گفتم كاراتو به موقع انجام بده كه شب امتحان به عمو‌عمو نيفتي. حالا تا صب بيدار بشين، يكي بزن تو سر خودت، يكي بزن تو سر كتاب!»
«جناب سروان! هزار بار بهش گفتم تو كه تصديق نداري، نشين پشت رل، گوش نكرد. حالا شما اين دفعه‌رو به بزرگي خودتون ببخشيد.»
«هي بهت گفتم اين پسره تيكه خونواده ما نيست. به خرجت نرفت كه نرفت. اينم عاقبتش، رفته سرت هوو آورده!»
همه ما در مقام «فرزندي»، جملاتي از اين دست را بارها شنيده‌ايم ـ البته از نوع يك گوش در و يك گوش دروازه ـ و احتمالاً بعد از اين هم خواهيم شنيد اما در مقام «فرزندپروري» و به هنگام نصيحت كردن فرزندانمان. اما واقعيت ـ هر چند تلخ ـ اين است كه همانطور كه ما در بچگي به چنين نصايحي عمل نمي‌كرديم و غالباً از سر بي‌فكر يا در نتيجه احساسات و تكانه‌هاي آني تصميم مي‌گرفتيم، فرزندان ما نيز به احتمال زياد همين رويه را طي خواهند كرد. به عبارت ديگر مي‌توان گفت كه داستان «آزموده را آزمودن خطاست»، «چرا عاقل كند كاري كه باز آرد پشيماني» يا «آنان كه راه دارند و بيراه مي‌روند، بگذار بيفتند و ببينند سزاي خويش» و... از نسلي به نسل ديگر تكرار مي‌شود اين است: «اشكال كار كجاست؟» من اين سؤال را از اشخاص مختلفي پرسيده و جواب‌هاي جالبي هم گرفته‌ام. اجازه بدهيد برخي از آن‌ها را با هم مرور كنيم.

فردايي هم هست
فريد براتي سده / روان‌شناس

چند نفر را مي‌شناسيد كه گفته‌اند «اين كار را كردم، ولي بعدش پشيمان شدم»، «تصميم من بد بود»، «نبايد آن كار را مي‌كردم»، «نبايد اين عمل را انجام مي‌دادم»، «چرا عاقل كند كاري كه باز آرد پشيماني»، «مرد هنرمند فرد پيشه را عمر دو بايد در اين روزگار»، «به فكر فردا هم باش»، «فردايي هم هست».
اينها و ده‌ها نمونه ديگر بر وجهي يا جنبه‌اي از جنبه‌هاي پيچيده آدمي دلالت دارند كه در 10 سال گذشته در روان‌شناسي به آن پرداخته شده است و به عنوان يكي از توانايي‌هاي مثبت افراد، از آن ياد مي‌كنند؛ «آينده‌نگري يا دورانديشي.»

چند توصيه براي آينده‌نگري و دورانديشي
افسانه صادقي/ روان‌شناس
پرونده دورانديشي در زندگي

1ـ تصميم‌هاي مهم زندگي‌تان را فقط در مواقعي كه آرام و خونسرديد، بگيريد. به اين حكمت آسماني كاملاً پايبند بوده، به آن عمل كنيد «به هنگام خشم، عصبانيت، افسردگي يا اضطراب»، نه تصميم بگيربد و نه تنبيه كنيد.»
2ـ قبل از گفتن هر چيزي، دوباره فكر كنيد. سعي كنيد در طي يك هفته حداقل 10 بار به اين تمرين عمل كنيد.
3ـ با احتياط رانندگي كنيد. هيچ فوريتي مهم‌تر از سلامتي شما نيست.
4ـ قبل از اينكه سه تصميم مهم آتي‌تان را بگيريد، همه عوامل مزاحمي كه حواستان را پرت مي‌كند و تمركزتان را به هم مي‌زند، از خود دور كنيد.
5ـ قبل از اتخاذ تصميم نهايي و مبادرت به عمل، با افراد ديگري كه آن‌ها را مهم و مؤثر مي‌دانيد، مشورت كنيد.